YETİŞKİNLERDE SKOLYOZ

Emrah ÇAY

Fizyoterapist

Neredeyim?

Kocaçeşme Mah. Atatürk Cad. No:110 K:4 D:8
Salihli / Manisa

Skolyoz, omurganın sağa veya sola doğru “S” ya da “C” şeklinde eğilmesiyle karakterize edilen bir omurga deformitesidir. Yetişkinlerde görülen skolyoz, çocuklukta başlayan ve ilerleyen vakaların devamı olabileceği gibi, doğrudan erişkinlik döneminde gelişen “de-novo skolyoz” olarak da ortaya çıkabilir.

Yetişkin skolyozlarında; sırt ve bel bölgesinde ağrı, duruş bozukluğu, omuz ve kalça seviyelerinde asimetri, denge kaybı ve uzun süreli ayakta kalma ya da yürüme ile artan yorgunluk hissi yaygın belirtilerdir. Fizyoterapist Emrah Çay gibi bu alanda uzman profesyoneller tarafından uygulanan kişiye özel terapi ve egzersiz programlarıyla, ağrılar azaltılabilir ve omurga sağlığı desteklenebilir.

Yetişkinlerde Skolyoz Neden Olur?

Yetişkin skolyozu genellikle iki temel nedene dayanır:

1. İdiyopatik (Geçmişe Dayalı) Skolyozun Devamı:

Çocukluk ya da ergenlik döneminde başlayan skolyoz, fark edilmemiş ya da tedavi edilmemişse, zamanla ilerleyerek yetişkin yaşlarda belirgin şikâyetlere yol açabilir.

2. Dejeneratif (De-novo) Skolyoz:

Yaşlanmayla birlikte, omurgadaki diskler ve faset eklemler dejenerasyona uğrar. Bu durum, bel fıtığı, disk çökmesi, osteoporoz, sinir kökü sıkışmaları ve asimetrik kas zayıflıkları ile birlikte omurganın yana doğru eğilmesine neden olabilir. Özellikle 50 yaş üzeri bireylerde sık görülür.

Skolyoz; zamanla hareket kabiliyetinde azalma, bacaklarda uyuşma, denge kaybı ve solunum problemlerine dahi yol açabilir. Bu yüzden erken teşhis ve bütüncül bir rehabilitasyon planı çok önemlidir.

Nelere Dikkat Edilmelidir?

Yetişkin skolyozunun yönetimi, multidisipliner ve bireye özel bir yaklaşım gerektirir. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

  • Postüral Analiz ve Klinik Değerlendirme: Omurganın eğrilik derecesi, ağrının şiddeti, kas dengesizlikleri ve günlük yaşam etkileri fizyoterapist tarafından detaylı olarak değerlendirilmelidir.

  • Kişiye Özel Egzersiz Programı: Özellikle core stabilizasyon, denge, omurga mobilizasyonu ve germe egzersizleri skolyozun ilerlemesini yavaşlatabilir ve semptomları azaltabilir.

  • Ağrı Yönetimi: Manuel terapi, kuru iğneleme, bantlama ve elektroterapi gibi yöntemlerle kas spazmları ve ağrılar kontrol altına alınabilir.

    • Duruş Eğitimi: Günlük yaşamda omurgayı zorlayacak hareketlerden kaçınılmalı, ergonomik düzenlemeler yapılmalı ve farkındalık artırılmalıdır.

    • Düzenli Takip: Eğrilik ilerliyor mu, postüral denge korunuyor mu? Bu sorulara yanıt verecek periyodik kontroller yapılmalıdır.

    • Ameliyatsız Yaklaşıma Öncelik: Eğrilik çok ileri düzeyde değilse, cerrahi dışı çözümlerle semptomların büyük bir bölümü yönetilebilir.

    Yetişkin skolyozu tedavi edilemez bir durum değildir. Düzenli fizyoterapi desteği ve doğru egzersiz stratejileri ile hem ağrı hem de omurga sağlığı kontrol altına alınabilir.


    Kaynak:
    Aebi, M. (2005). The adult scoliosis. European Spine Journal, 14(10), 925–948.